Apenheul krijgt nieuwe apensoort

Talapoins vanaf opening park te zien voor publiek
Wie Apenheul in 2019 bezoekt, kan een nieuwe apensoort bewonderen. Vanuit Stichting AAP heeft het Apeldoornse dierenpark twee mannelijke talapoins ontvangen. Apenheul zal binnenkort nog twee vrouwelijke talapoins uit een ander dierenpark krijgen en wil uiteindelijk een groep talapoins gaan houden.

In beslag genomen
De mannetjes Lucas en Wyse kwamen van particuliere eigenaren en zijn eind 2017 door de Spaanse autoriteiten in beslag genomen en naar Stichting AAP gebracht. Talapoins zijn niet zo groot, de kleinste van alle echte apen van Afrika, maar daardoor zeker niet geschikt om als huisdier gehouden te worden. David van Gennep, directeur van Stichting AAP: “AAP wordt op dagelijkse basis geconfronteerd met de problemen die het gevolg zijn van de handel in exotische dieren. Eigenaren willen van hun ‘huisdier’ af, omdat de aanschaf een slecht doordachte, impulsieve aankoop was, zonder zich van tevoren goed te laten informeren.”

Het uiteindelijke doel van AAP is om dieren te herplaatsen naar een geschikt adres waar ze de rest van hun leven onder goede omstandigheden kunnen doorbrengen. Dit hebben zij voor deze dieren gevonden bij Apenheul. Thomas Bionda, bioloog bij Apenheul: “Talapoins zijn niet bedreigd in het wild, maar wel heel zeldzaam in dierentuinen. Er is geen andere dierentuin in Nederland die deze soort heeft. Voor ons is het dan ook een interessante soort om te houden. Bovendien vinden we het belangrijk om deze bijzondere dieren een goed leven te geven.”

Nieuw leven in Apenheul
Apenheul houdt al sinds 1971 veel verschillende soorten apen. Vandaag de dag leven er in het park zo’n 300 apen van 35 verschillende soorten. “Die jarenlange ervaring komt ook zeker van pas bij het houden van apen”, vertelt Apenheuls bioloog. “In Apenheul houden we dieren zo veel mogelijk in een zo natuurlijk mogelijke omgeving. We besteden veel aandacht aan het welzijn en de huisvesting van de dieren. Je ziet dan ook dat dieren in ons park veel van hun natuurlijke gedrag vertonen, bijvoorbeeld als het gaat om sociale rangorde, gedrag en voortplanting.” Door Lucas en Wyse te introduceren met twee talapoins die niet door mensenhanden zijn grootgebracht, verwacht Apenheul dat ze veel meer hun natuurlijke gedrag zullen vertonen en eindelijk een mooi leven kunnen leiden. Thomas Bionda: “Uiteindelijk hopen we een groep te kunnen houden op een manier zoals ze in het wild ook voorkomen.” Apenheul hoopt dan ook dat de nieuwkomers als onderdeel van het Europese fokprogramma in de toekomst voor nakomelingen zullen zorgen.

Vanaf de opening van Apenheul zullen de talapoins al zichtbaar zijn voor publiek. In 2019 is het dierenpark open op 30 en 31 maart en van 6 april t/m 3 november.

Lentekriebels in Diergaarde Blijdorp

Foto: Diergaarde Blijdorp

In Diergaarde Blijdorp is deze voorjaarsvakantie veel te beleven. Met dit mooie weer kiezen veel dieren er voor om dagelijks buiten te vertoeven.

De drie Aziatische leeuwenwelpjes worden steeds ondernemender en hebben een groot buitenverblijf om te ontdekken. Ook spelen ze veel met elkaar. De ringstaartmaki’s die deze winter een nieuw doorloopverblijf kregen, genieten volop van de zonnestralen. Ze draaien hun buik naar de zon en spreiden de armen om zo lekker op te warmen. In het Oceanium is onlangs het nieuwe Natuurbehoudscentrum geopend voor publiek. Het herbergt (ernstig) bedreigde plant- en diersoorten die onderdeel uitmaken van Europese kweekprogramma’s. De eerste bedreigde diersoorten zijn al overgebracht en de komende weken wordt het centrum verder ingericht. De kuifmakaken-familie heeft in het binnenverblijf al kennisgemaakt met een nieuwe leider. Hij viel zeer in de smaak bij de vrouwen en we verwachten dat hij binnenkort de stap naar het eiland buiten zal durven maken.

Voor kinderen is er een bijzondere arrangement in de voorjaarvakantie: ‘BLIJDORP KIDS AVOND’-ARRANGEMENT

Met het ‘Blijdorp Kids Arrangement’ kun je op 1 en 2 maart langer in Diergaarde Blijdorp blijven. Na het bezoek aan de dieren kun je onbeperkt pannenkoeken eten en lampionnen versieren voor de avondwandeling door de dierentuin.

Voor meer informatie en reserveren: www.diergaardeblijdorp.nl/voorjaarsvakantie/

Green Key Keurmerk voor GaiaZOO

Op 14 februari 2019 ontving GaiaZOO het Green Key Keurmerk, status Goud: het hoogst haalbare niveau. Green Key is hét internationale keurmerk voor duurzame bedrijven in de recreatie- en vrijetijdsbranche. Voor een bedrijf als GaiaZOO, dat op dagelijkse basis zo intensief bezig is met duurzaamheid en milieu, mag dit keurmerk uiteraard niet ontbreken. De Limburgse dierentuin riep zelfs een speciaal ‘GreenTeam’ in het leven om duurzaamheid binnen GaiaZOO nóg verder door te voeren.  Wij zijn enorm trots op deze benoeming.

Duurzaamheid in het DNA
De naam Gaia verwijst naar “Moeder aarde” uit de Griekse oudheid. Vanzelfsprekend gebruikt GaiaZOO alleen maar groene stroom en groen gas voor elektra en verwarming van zowel kantoor, restaurant als dierverblijven. Ook wordt er in de ZOO geen tropisch hardhout gebruikt en is al het andere hout FSC-gekeurd of van regionale herkomst. Dit betekent dat de bossen waar het hout voor de bouw en papierproductie vandaan komt op een verantwoorde wijze worden beheerd.

Communicatie met bezoekers
GaiaZOO heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Drukwerk maakt steeds meer plaats voor bezoekerscommunicatie via digitale kanalen. Zo verscheen er al eerder een GaiaZOO APP en werden er vorig jaar diverse digitale schermen in het park geplaatst waar bezoekers op de hoogte worden gebracht van o.a. service berichten en dier(voerder)presentaties. Bij het drukwerk dat GaiaZOO uitbesteedt, wordt er altijd gekozen voor FSC-papier en indien mogelijk wordt er voor een zo duurzaam mogelijke partner gekozen. De website van GaiaZOO is zelfs duurzaam geproduceerd (CO2 neutraal).

Afval in de ZOO
In een dierentuin met ZOO veel dieren en bezoekers wordt natuurlijk ook veel afval geproduceerd. Afvalscheiding is dan ook een belangrijk aandachtsgebied. Bezoekers kunnen zelf afval scheiden in drie verschillende soorten containers. Bovendien wordt achter de schermen afval gescheiden tot in wel 30 verschillende afvalstromen. Ook het sanitair in de ZOO wordt niet vergeten. Het grootste deel van de sanitaire voorzieningen is reeds voorzien van drukknoppen en sensoren en het overige deel wordt planmatig vervangen. In GaiaZOO verdwijnt slechts 21% van het water in het riool. Het overige water wordt binnen het park gebruikt. Denk bijvoorbeeld aan water voor de dieren, het besproeien van de beplanting en de schoonmaak. Om water te sparen wordt er regenwater opgevangen in bassins. Dit wordt gebruikt om de grachten rondom de dierverblijven op hoogte te houden. Ook snoeiafval wordt hergebruikt. Van het snoeiafval worden namelijk stapels gemaakt waarin kleine dieren en insecten kunnen schuilen. Dit stimuleert de regionale biodiversiteit.

LimburgHUIS klimaatneutraal
Het limburgHUIS belichaamt de essentie van een eigentijdse dierentuin: natuur en educatie. In en rondom limburgHUIS kun je niet alleen bedreigde diersoorten bekijken, maar worden deze ook gekweekt om ze vervolgens te herintroduceren in de vrije natuur. GaiaZOO legt het nut en de noodzaak hiervan uit aan haar bezoekers. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan door middel van interactieve schermen die werken op energie, opgewekt door eigen zonnepanelen. limburgHUIS is in álle opzichten bijzonder. Het eerste dat opvalt is de buitenkant. Een bovenverdieping van zwart gebrand naaldhout naar de eeuwenoude Japanse traditie ‘Shou Sugi Ban’. Niet alleen duurzaam, maar vooral ook erg mooi en een verwijzing naar de steenkool die zich onder de Limburgse dierentuin bevindt.

limburgHUIS is klimaatneutraal en wordt gevoed door zonne-energie, maar het is ook natuur-inclusief gebouwd met het oog op het verbeteren van de biodiversiteit. In de gevel zijn nestkasten verwerkt voor onder meer zwaluwen, ijsvogels, mussen en vleermuizen.

DierenPark Amersfoort laat bezoekers een poepie ruiken

Foto: DierenPark Amersfoort

De voorjaarsvakantie staat voor de deur en dat betekent dat je weer een hoop kunt doen in DierenPark Amersfoort. “Stroop je mouwen maar op, want Poep & ZOO komt eraan”, vertelt projectontwikkelaar Sharyl van den Born. “Er wordt heel wat af gepoept in de dierentuin en bezoekers kunnen tijdens de vakantie hun neus eens dieper in dit thema steken.”

Foto: DierenPark Amersfoort

Van 16 februari t/m 3 maart kun je in het park ruiken aan billen van een leeuw en met je hand in een toiletpot voelen. Ook kunnen jonge bezoekers het Poep-laboratorium instappen. “Onze professor is hier bezig met dé uitvinding van de eeuw om beter voor het milieu te zorgen, alleen heeft hij nog een beetje hulp nodig”, legt Sharyl uit. In het laboratorium leer je alles over de grote boodschap van de dieren. “Kinderen leren dat poep niet alleen grappig is, maar ook verrassend nuttig.”

Het klinkt gek, maar poep is belangrijker dan je denkt. “Tijgers laten hun drol in het water plonzen om hun geurspoor te verbergen en sommige vissen communiceren zelfs via scheten”, vertelt Sharyl. “Ook kunnen wij uit de poep van de dieren veel belangrijke informatie halen. Bezoekers komen een hoop te weten zodra zij hier in de wereld van de drol duiken.” Poep & ZOO is de hele voorjaarsvakantie te bezoeken en is gratis voor iedereen die een bezoekje brengt aan DierenPark Amersfoort.

Leeuwenwelpjes in WILDLANDS

Geboortenieuws uit WILDLANDS Emmen: In de kraamkamer van het leeuwenverblijf zijn welpjes geboren! Net als in het wild heeft moeder leeuw zich afgezonderd van de troep en houdt voorlopig de andere leeuwen op een afstand. De trotse dierverzorgers hebben vanmorgen twee kleintjes geteld. Zij zien er gezond uit.

Afrikaanse leeuwenwelpen komen na een draagtijd van 110 dagen ter wereld. De eerste dagen hebben de welpen hun ogen nog gesloten. Ze zijn dan kwetsbaar en volledig afhankelijk van hun moeder die zich daarom afzondert op een veilige plaats. De moeder en welpjes blijven de eerste weken in deze kraamkamer en zullen de Leeuwenberg buiten niet direct gaan ontdekken. Bezoekers kunnen de welpen daarom nog niet in het echt bekijken. Op www.wildlands.nl/leeuwenwelpen zijn de kleintjes en hun moeder te volgen via een livestream.

In de loop van februari worden de namen en het geslacht van de welpen bekend gemaakt. De Kinderraad van Advies mag namelijk een naam voor één van de twee welpen kiezen. En de andere naam wordt gekozen middels een poll op Facebook door de volgers van WILDLANDS.

Sneeuw zorgt voor bijzondere plaatjes in GaiaZOO

Foto: GaiaZOO

De sneeuw zorgt in de dierentuin voor een magisch winterplaatje. Niet alleen de bezoekers genieten van een prachtig winterlandschap, ook de Taiga-dieren genieten hier zichtbaar van. Voor deze dieren, die uit het koude noorden komen, zijn deze temperaturen totaal geen probleem. Ze zijn juist extra in hun element! De dierverzorgers van GaiaZOO maakten een aantal fantastische filmpjes en foto´s van bijzondere taferelen in de Zuid-Limburgse dierentuin. Want hoewel de sneeuwval in Nederland voor veel overlast zorgt, is er in de dierentuin juist een hoop plezier te beleven!

Foto: GaiaZOO

 

Verrijking voor de dieren

In GaiaZOO wordt de sneeuw gebruikt als instrument voor verrijking. Zo kregen zowel de boshonden, de veelvraten en de wolapen een bijzondere emmer met sneeuw gepresenteerd. In de emmer zat namelijk eten verstopt. Doordat de dieren moeite moeten doen om bij hun voedsel te komen, blijven ze extra lang bezig. Voor de berberapen hadden de dierverzorgers een andere verrassing in petto. Voor hen werd een echte sneeuwpop gemaakt. Voor de dieren fijn in het kader van verrijking, en ook nog eens leuk voor de bezoekers om naar te kijken.

 

Bezoek aan GaiaZOO in de wintermaanden

Foto: GaiaZOO

In de wintermaanden mag een bezoek aan de wollige muskusos, de stoere veelvraat en de grote kudde rendieren zeker niet ontbreken. Niet alleen zijn deze dieren zeldzaam in dierentuinen, het zijn ook nog eens écht winterliefhebbers met bijzondere vachten.
Zo bestaat de wintervacht van het bosrendier uit holle haren. Deze zorgen voor extra isolatie waardoor het rendier temperaturen van wel -50 graden kan doorstaan. De wintervacht van de muskusos wordt juist weer extreem lang. De lange ‘baardharen’ kunnen bij extreme kou tot wel 1 meter lang worden. Hiermee is de muskusos ook de recordhouder van het langste haar onder dieren. Bij de lynx en vele andere dieren uit dit gebied, wordt de vacht juist een stuk lichter van kleur. Hierdoor vallen ze minder op in de witte winterdeken en kunnen ze zich beter verschuilen tijdens het jagen.

 

Foto: GaiaZOO

Tropische bewoners in de winter
Zelfs de meer tropische bewoners van GaiaZOO trotseren de sneeuw! Witgezicht saki’s bijvoorbeeld, hebben een dikke vacht die hen normaliter beschermt tegen de vele regen in het regenwoud. De kou weerhoudt ze dus niet om op onderzoek uit te gaan in de sneeuw; hun jas biedt een prima bescherming tegen het Nederlandse weer. De dieren kunnen daarnaast zelf kiezen of ze naar buiten gaan of toch liever in hun verwarmde binnenverblijf blijven.

Er zijn natuurlijk ook tropische dieren die niet zijn aangepast aan de gure winter. Daarom worden de dieren die het snel koud krijgen een handje geholpen. Naast het creëren van warme plekjes door extra hooi en stro, beschikken sommige dieren zelfs over een verwarmd binnen verblijf. Zo zal je bijvoorbeeld de tapirs veelvuldig zien genieten van hun warme binnenbad.

365 dagen GaiaZOO
GaiaZOO is ieder seizoen de moeite waard om te bezoeken! Wil jij dat zelf ervaren? Maak dan nog t/m 31 januari 2019 gebruik van de zeer voordelige abonnementstarieven. Kijk op www.GaiaZOO.nl

De Nederlandse Vereniging van Dierentuinen heeft een nieuwe voorzitter en een nieuwe directeur

De brancheorganisatie heeft 13 professionele en uiteenlopende grote dierentuinen in Nederland in haar ledenbestand die als kwaliteitsdierentuinen willen inspireren tot liefde en respect voor de natuur. De NVD behartigt de belangen van haar leden, bewaakt de kwaliteit van haar leden op dierenwelzijn, veiligheid en educatie en bevordert de gezamenlijkheid tussen de leden.

De nieuwe voorzitter is Erik Zevenbergen (directeur Diergaarde Blijdorp, Rotterdam) en volgt Marc Damen op. De nieuwe directeur is Lisette de Ruigh die Mariëlle van Aggelen opvolgt. Lisette is geen onbekende in de dierentuinenwereld: zij was tot de zomer van 2017 werkzaam als operationeel manager van WILDLANDS Adventure Zoo Emmen.

De overige bestuursleden (John de Hoon, directeur Vogelpark Avifauna en Rob Huppertz, directeur GaiaZOO) reageren verheugd op de nieuwe directeur en voorzitter: “de leden hebben beide benoemingen unaniem ondersteund. Erik is als directeur van één van de grootste parken in Nederland, een belangrijke aanvulling in het bestuur. Daarnaast heeft zijn educatieve achtergrond (voorheen directeur van een grote scholengemeenschap) grote waarde voor de NVD, aangezien educatie één van de speerpunten van de NVD is. Lisette heeft in haar vorige functie respect afgedwongen door haar combinatie van vakinhoudelijke, biologische kennis met managementeigenschappen. Met Erik en Lisette heeft de NVD de juiste personen binnengehaald om het voortouw te nemen in een toekomstbestendige koers voor de dierentuinbranche in Nederland”.

Beiden hebben zin in hun nieuwe functies: “nu, meer dan ooit, ligt er een cruciale rol bij dierentuinen als verbinder tussen bewustzijn voor de omgeving en daadwerkelijke bescherming ervan. Dat brengt zowel verplichtingen als ook kansen voor de sector, in het vertellen van het verhaal en ook in het daadwerkelijk doen. Zij gaan samen met de 13 leden daaraan invulling geven. Het feit dat de leden inmiddels aantoonbaar duurzaam ondernemen, is een heel goede stap van een nooit eindigend proces”.

Beiden zijn reeds gestart in hun nieuwe functies. Lisette de Ruigh is het eerste aanspreekpunt namens de NVD en verantwoordelijk voor de dagelijkse bedrijfsvoering.

Proef met pluktuin in WILDLANDS

Achter de schermen van WILDLANDS wordt een proef gedaan met een pluktuin. Op dit stukje grond van ongeveer 150m2 staan verschillende soorten bloemen, kruiden en planten die bedoeld zijn als verrijking voor de dieren in het park. Daarnaast zorgen deze planten ook voor biodiversiteit in Drenthe, want onder andere bijen en insecten komen graag op deze bloemenpracht af.

Eén van de hoveniers van WILDLANDS, Erik van Dam, beheert de pluktuin. Hij bezocht in augustus 2017 een bijeenkomst voor hoveniers van alle dierenparken in Nederland en werd zo op het idee gebracht. Hij maakte ook medewerkers van de dierverzorging en de diëtiste enthousiast. Zij gaven advies over het soort kruiden, bloemen en planten waar de dieren iets aan zouden hebben. Op een braakliggend stuk land achter de schermen van het park groeien en bloeien nu o.a. goudsbloem (calendua), zinnia, Oost-indische kers, snijbiet, komkommerkruid, zuring en kamille.

Inmiddels hebben de ringstaartmaki’s en bladsnijdersmieren al van de planten uit de tuin gebruik gemaakt; zij aten het aangeboden plantmateriaal op. Maar ook de slingerapen, prairiedogs en de dieren in het Dogondorp zullen er mee verrijkt gaan worden. Zo maken ze eens kennis met een ander aanbod op het gebied van voedsel (met andere mineralen en vitamines) of ze kunnen met de bloemen spelen.

Hovenier Erik hoopt de pluktuin in de toekomst flink uit te breiden en vindt de proef nu al geslaagd: “Ik heb gezien dat de dieren plezier hebben met de planten en dat er al verschillende insecten op de bloemen afkomen. En wie weet kunnen we in de loop van tijd zelfs bijenkasten in de pluktuin plaatsen!”

Broedende renkoekoeken belonen vindingrijke verzorgers

Foto: Koninklijke Burgers’ Zoo

Inspanningen dierverzorgers Koninklijke Burgers’ Zoo leiden tot zeldzame natuurbroed bij renkoekoeken: man en vrouw voeden samen drie jongen op
Met geduld en creativiteit zijn de dierverzorgers en biologen van Koninklijke Burgers’ Zoo erin geslaagd om een koppel renkoekoeken zelf drie jongen te laten grootbrengen. Natuurbroed bij deze vogelsoort is zeldzaam in dierenparken, waarvan in totaal slechts 26 dieren in de Europese dierentuinen leven. Dinsdagochtend 3 juli hebben de jonge vogels voor het eerst het nest verlaten en hebben de dierverzorgers veren verzameld voor geslachtsbepaling. Het Arnhemse dierenpark behaalde het natuurbroedsucces voor het eerst sinds veertien jaar in de eigen geschiedenis door tegelijkertijd op drie verschillende borden te schaken.

 

Renkoekoeken verspreid over drie verschillende verblijven
De renkoekoek is een belangrijke vogelsoort in het educatieve verhaal dat Burgers’ Zoo de bezoekers wil vertellen in de Desert, de rotswoestijn van Arizona en het noorden van Mexico. Deze charismatische loopvogel die symbool stond voor de populaire tekenfilmfiguur van Looney Tunes gaat namelijk heel efficiënt met energie om; een belangrijke voorwaarde om te kunnen overleven in de woestijn. Het Arnhemse dierenpark heeft de taak op zich genomen om het Europese fokprogramma voor deze vogelsoort te monitoren. De zes Arnhemse renkoekoeken zijn strategisch verdeeld over drie verschillende verblijven in het dierenpark: twee koppels en twee mannen samen.

Eén bijzonder hoopgevend paar
Vanuit de dierentuin van Berlijn ontving Burgers’ Zoo een renkoekoekvrouwtje dat als natuurbroed was groot gekomen. Een bijzondere buitenkans; want vogels die door middel van handopfok zijn grootgebracht, hebben later namelijk vaak moeite om op de natuurlijke wijze zelf jongen groot te brengen. Vanuit Cotswold in Engeland kwam een man die daar eerder samen met een vrouwtje erin was geslaagd om een jong uit te broeden en tien dagen in leven te houden. Vanaf de allereerst dag hadden beide vogels een klik en al op de tweede dag werden er eieren gelegd. Dierverzorgers plaatsten dit meest hoopgevende koppel in de moderne kweekruimte achter de schermen.

Foto: Koninklijke Burgers’ Zoo

Broedende mannen ontdekken onbevruchte eieren
Bij renkoekoeken broeden zowel de vrouwen als de mannen. Ze wisselen elkaar daarbij regelmatig af. Het koppel in de Desert legde intussen weliswaar ook eieren, maar er kwamen telkens geen jongen uit. De twee mannen voor de schermen op de vogelafdeling leken zeer tot broeden bereid, maar konden samen uiteraard geen eieren leggen. Zodra de dierverzorgers de eieren van het Desert-koppel aan de twee mannen aanboden, werd er direct enthousiast gebroed. Na verloop van tijd kon hierdoor worden aangetoond dat de eieren helaas onbevrucht waren. Om de komende jaren ook in de Desert kans te houden op natuurbroed, overwegen de biologen en dierverzorgers om in de nabije toekomst met één van de huidige jongen een nieuw fokpaar samen te stellen. Mogelijk ontvangt Burgers’ Zoo binnenkort renkoekoekeieren uit Diergaarde Blijdorp, waar de vogels wel eieren leggen, maar ze helaas niet uitbroeden. Als deze eieren bevrucht zijn, hoopt het Arnhemse dierenpark dat de twee mannen in Burgers’ Zoo erin slagen om met succes de eieren uit te broeden.

De kroon op al het werk!
Dinsdagochtend 3 juli 2018 in de vroege ochtend bleken de drie jonge renkoekoeken op het punt te staan om op eigen houtje het nest te verlaten. Het ouderpaar blijkt deze ochtend bovendien weer drie nieuwe eieren te hebben gelegd. De dierverzorgers hebben snel van de gelegenheid gebruik gemaakt om de jongen te ringen en enkele veren te verzamelen voor de geslachtsbepaling. Na het uitvliegen zullen de vogels immers een stuk minder makkelijk te pakken zijn. Uit de eerste inspectie van de dierverzorgers bleek bovendien dat de jonge renkoekoeken een kerngezonde indruk maken. Het Europese fokprogramma is weer drie zeer belangrijke natuurbroed-renkoekoeken rijker.

Dierentuinen: Onmisbare rol door educatie, natuurbescherming en onderzoek

Bij de opening vandaag van het derde Wetenschappelijke Symposium van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen (NVD) door Tweede Kamerlid Arne Weverling sprak hij over het nut en de noodzaak van dierentuinen bij educatie, natuurbescherming en wetenschappelijk onderzoek. Hij prees de NVD met hun expertise en zei ‘wees niet te bescheiden, laat je horen en voeg je in de discussie om mee te praten over goede oplossingen voor het bewaren van biodiversiteit’. Het symposium vond plaats in Apenheul in Apeldoorn.

Tijdens dit symposium presenteerden onderzoekers van de universiteiten van Leiden, Utrecht, Groningen en Wageningen voor het eerst in één symposium hun onderzoeken die gericht zijn op zowel de dieren als de bezoekers van een dierentuin!

De  Universiteit van Leiden deed in Diergaarde Blijdorp onderzoek naar de band tussen bezoekers en een dierentuin.  Net deze week werden de eerste resultaten bekend. Er is gekeken naar gedrag van bezoekers, hun reactie op de aangeboden informatie, de relatie tussen de band met de dierentuin en het doneren en de bereidheid om de dieren niet te voeren en mensen die dat doen er op aan te spreken.

In Apenheul is er door de Universiteit van Leiden onderzoek gedaan naar emotionele expressies bij mensen en  mensapen (in dit geval bonobo’s en orang-oetans). Zowel bij apen als bij mensen trekken emotionele foto’s het snelst de aandacht. Bij mensen trekken agressieve emoties de meeste aandacht. Bij bonobo’s trekken juist positieve emoties de aandacht.

Dierentuinen zetten zich in voor educatie en soortenbehoud. Hoe kun je nu bij basisschool leerlingen deze boodschap overbrengen? De universiteit van Wageningen start een onderzoek bij Ouwehands Dierenpark naar hoe je kennis en bewustwording bij kinderen van groep 5 en 7 van de basisschool kunt bevorderen ten aanzien van het uitsterven en beschermen van soorten en hun leefgebied. Door gebruik te maken van het ‘hoofd/hart/handen’ principe waarbij dan aandacht is voor ‘denken/voelen/doen’ gecombineerd met een programma in drie delen (voor- hoofd- en naprogramma) wordt onderzocht wat er voor zorgt dat de boodschap goed beklijft. Het is de bedoeling dat dit onderzoek in een latere fase bij duizenden leerlingen van scholen rondom Ouwehands Dierenpark wordt uitgezet.

De Universiteit van Groningen doet al jaren onderzoek naar hoe mensen in beweging komen voor duurzaam gedrag. Belangrijk daarbij is welke factoren het gedrag van mensen kunnen beïnvloeden en welke waarden daarbij precies van belang zijn. Een aantal voorwaarden daarvoor zijn: borduur voort op de al bestaande milieu identiteit (als je al iets voor het milieu hebt gedaan ben je eerder geneigd dat te blijven doen), laat het bedrijf waar je werkt het voortouw nemen, zorg voor een aansprekend design van gebruiksvoorwerpen, die het goede gedrag oproepen, informeer de mensen en laat ze een commitment uitspreken ( ik beloof….). Met name het laatste helpt de ‘niet actieve milieubewuste’ mensen tot verbetering van hun milieubewuste gedrag.

Nog steeds is onderzoek naar het welzijn van dieren in dierentuinen een belangrijk issues voor de NVD. Om te veel inteelt te voorkomen is genetisch onderzoek gedaan naar de samenstelling van twee groepen bavianen in WILDLANDS Adventure Zoo Emmen en DierenPark Amersfoort. De inteelt neemt af door onderlinge uitwisseling van dieren, ook al komen ze oorspronkelijk uit éénzelfde groep en zijn ze later gesplitst. Verrassend genoeg bleek ook dat de geregistreerde moeders niet altijd de werkelijke moeder waren.

Bij de presentatie over onderzoeken in aquaria kwam een bijzonder feit boven water: Dierentuinen proberen in aquaria met levende koralen een kopie van de natuur op te bouwen. Na onderzoek blijkt dat er grote aantallen bijzondere eencellige dieren voorkomen, die ook in de koraalriffen in oceanen te vinden zijn. Die eencellige dieren met een klein skeletje in zich, zijn hetzelfde als hun fossiele voorvaderen. Met die eencelligen kunnen de onderzoekers zelfs nagaan hoe het klimaat in de afgelopen eeuwen is veranderd.

Op de onderzoeksvraag naar waarom bonobo mannen (een mensapensoort) minder oud worden dan vrouwelijke bonobo’s bleek dat de bonobo mannen minder bestand zijn tegen stress en minder goed lichamelijk beschermd zijn tegen ouder worden. Ook lijkt het dat het minder goed werkende immuunsysteem van bonobo mannen zorgt voor een korter leven.

Tot slot werd een 24/7 dierenwelzijnsprogramma gepresenteerd, waarmee de levens van de dieren kunnen worden verrijkt. De dierentuinen zijn verantwoordelijk voor het dierenwelzijn, gedurende het leven van de dieren. Door in hun verblijven te zorgen voor voldoende variaties, die 24/7 plaats vinden, kunnen de dierentuinen zorgen voor een beter dierenwelzijn. De dierentuinen hebben tenslotte de verantwoordelijkheid voor de dieren die zij onder hun hoede hebben.

Tijdens het symposium hebben 24 studenten van de universiteiten van Antwerpen, Groningen, Leiden, Nijmegen, NHTV, Utrecht en Wageningen hun onderzoeksposters mogen presenteren in de zogenaamde ’60 seconds of fame’ waarbij ze in één minuut de kans kregen op het centrale podium hun onderzoek toe te lichten. Zoë Goldsborough van de universiteit van Utrecht kreeg de prijs voor de beste poster over “The effect of visitor density on behaviour of two Siberian Tigers,’ en Roy van de Berg, die onderzoek deed voor het Dolfinarium Harderwijk over ‘Growing up socially: the role of mother-calf separations and behavioural development of a dolphin call’ kreeg de prijs voor de beste presentatie.

De presentaties en posters zijn vanaf 31 mei 2018 te vinden op www.nvddierentuinen.nl

Dit symposium is mogelijk gemaakt door Apenheul in Apeldoorn, KMDA Antwerpen en de Universiteiten van Groningen, Leiden, Utrecht,  Tilburg en Wageningen en is een initiatief van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen