Safaripark Beekse Bergen verwelkomt okapi, een bedreigde giraffe-soort

Foto: Beekse Bergen

Safaripark Beekse Bergen heeft afgelopen vrijdag een kleine okapi mogen verwelkomen. Het is wereldwijd slechts het veertiende jong van deze in het wild bedreigde diersoort dat de afgelopen twaalf maanden werd geboren in een dierentuin. Voor Beekse Bergen is het de tweede geboorte sinds de okapi’s in 2013 hun intrek namen in het Wildlife park.

Het kleine mannetje, Guus gedoopt, doet het super goed, aldus verzorgster Yvonne Vogels. “Hij drinkt heel goed en is een stevig mannetje met lekker veel pit.” Verder slaapt hij veel in het nest dat moeder Abeni gemaakt heeft in de stal. Hij zal hier nog een aantal weken blijven voordat hij met zijn moeder samen het buitenverblijf zal gaan verkennen.

Bosgiraffe
Okapi’s behoren tot dezelfde familie als de giraffe en delen de lange nek en relatief hoge poten. Ook hebben ze net zulke horentjes en ook een erg lange tong, die helder blauw is. Doordat ze in dichtbegroeide bossen voorkomen, worden ze ook wel ‘bosgiraffe’ genoemd.  De zoogdieren zijn te herkennen aan de donkerrode, bruine of zwarte vacht met witte strepen op de billen en poten, die vooral doen denken aan een zebra. De strepen zijn bij iedere okapi uniek, net zoals een vingerafdruk bij mensen. Hieraan herkennen een moeder en haar jong elkaar in het regenwoud. Een kalf wordt geboren na een dracht van ongeveer veertien maanden. Een volwassen dier is ongeveer 2,5 meter hoog en weegt tussen de 200 en 350 kilo.

Foto: Beekse Bergen

Bankbiljet
De okapi komt voor in de regenwouden van de Democratische Republiek Congo en is zelfs het nationale symbool van dit Afrikaanse land. Het dier staat bijvoorbeeld op Congolese bankbiljetten. Ondanks deze status wordt het voortbestaan ernstig bedreigd door het steeds kleiner wordende leefgebied en de jacht door stropers. Voor behoud van de soort is er een wereldwijd fokprogramma opgezet waar Beekse Bergen ook aan meedoet. Guus is het tweede jong van moeder Abeni en vader Zukuma. Zijn zus Zaïre was het eerste kalf in het wildpark. Zij is recent verhuisd naar Antwerpen Zoo in het kader van het fokprogramma. In het Safaripark wonen met het jong erbij nu vier okapi’s.

Geen kalf op komst bij olifant Indra in DierenPark Amersfoort

Foto: DierenPark Amersfoort

Afgelopen vrijdag is er een uitgebreid onderzoek geweest bij olifant Indra in DierenPark Amersfoort, die begin maart uitgerekend zou zijn van een jong. “Met een team van experts hebben we een inwendig onderzoek verricht en hieruit bleek dat we te maken hebben met een bijzondere situatie”, vertelt curator Bas Aalders. “Het is de vraag hoe we het eerdere gedrag van Indra moeten verklaren, want uit dit onderzoek blijkt dat zij op dit moment niet drachtig is.”

Of de Aziatische olifant eerder wel drachtig is geweest, is niet duidelijk. “Het is een unieke en complexe situatie. We hebben het grootste gedeelte van haar baarmoeder kunnen onderzoeken via een inwendige echo en we konden hier geen jong ontdekken of andere tekenen zien van een dracht, zoals verwijde bloedvaten. We moeten er nu dus vanuit gaan dat Indra geen jong met zich meedraagt”, aldus de curator. “De kans bestaat dat Indra eerder wel een jong in de buik had, maar dat de dracht vroegtijdig is afgebroken. Bij olifanten kan een kalf dan worden opgenomen in het lichaam.”

Klik op de afbeelding om de video te bekijken

Wat de situatie bijzonder maakt, is dat olifant Indra tekenen van een dracht liet zien. “Een paar weken na de dekking toonde onze olifantenbul geen interesse meer in haar, wat normaal gesproken aangeeft dat het vrouwtje bevrucht is. Ook gaven de urinetests dezelfde waardes aan als bij een eerdere dracht, veranderde haar gedrag en zagen wij borstvorming ontstaan”, legt Bas uit. “Rond de uitgerekende datum werd Indra ’s nachts onrustiger en de olifantenverzorgers zagen het gedrag dat zij al vier keer eerder bij Indra hadden gezien rondom de bevalling. Toch bleef een olifantenjong uit.”

De dierenwereld blijft verrassen, zo laat de situatie met Indra zien. “Het is een bijzonder resultaat, maar voor Indra het beste scenario denkbaar. Een dood kalf in de buik van Indra kan voor haar heel riskant zijn”, aldus Bas. “Natuurlijk is het jammer dat er straks geen jong olifantje in onze kudde rondloopt, maar we zijn blij en opgelucht voor Indra. We zien dat het goed met haar gaat en dat is het belangrijkst.” Olifant Indra leeft samen met vier andere Aziatische olifanten in DierenPark Amersfoort.

In Beekse Bergen is een uiterst zeldzaam hertje geboren.

Foto: Libéma

De Pater-Davidsherten zijn in de natuur uitgestorven en in dierenparken en natuurreservaten komen er wereldwijd slechts nog zo’n 1500 voor.  Het Pater-Davidshert kwam vroeger veelvuldig voor op vlaktes met veel water en in de moerassen van China. De Chinezen hadden de herten, die zij milu noemen, echter zo zwaar bejaagd, dat de soort al bijna was uitgestorven toen de Franse missionaris Pater Armand David in 1865 de laatste roedel zag in een keizerlijk wildpark bij Peking.

Laatste zestien 
De Chinese keizer schonk na het bezoek van de missionaris zestien herten aan verschillende Europese dierenparken. Toen na de Chinese Bokseropstand van 1900 de laatste exemplaren in China door de uitgehongerde bevolking waren opgegeten,  waren dat de laatste overgeblevenen van de soort.  Met deze zestien dieren is destijds een fokprogramma opgezet en daardoor leven er inmiddels weer zo’n 1500 wereldwijd. In Nederland zijn ze op slechts twee plekken te zien. In Beekse Bergen leven nu vijf Pater-Davidsherten. De geboorte van de kleine Fokko is onderdeel van dit fokprogramma.

Extra bijzonder 
Het kalf in Safaripark Beekse Bergen werd eind mei geboren en doet het heel goed, vertelt dierenverzorgster Yvonne Vogels. “Hij is lekker speels, ook naar de andere herten toe. Verder is hij veel bij de waterkant te vinden, wat natuurlijk helemaal past bij deze soort.” Een jong komt na een draagtijd van veertig weken ter wereld. Ze worden zo’n twintig tot 25 jaar oud. Een volwassen hert is ongeveer 115 centimeter hoog en 220 centimeter lang. Ze gaan graag in het water en zijn goede zwemmers, hebben brede hoeven waardoor ze goed door moeras kunnen lopen.

Niet één maar twee baby-olifanten op komst in WILDLANDS

Foto: WILDLANDS Adventure Zoo Emmen

De olifantenkoeien Mingalar Oo en Ma Yay Yee uit WILDLANDS Adventure Zoo Emmen zijn beiden drachtig. De dames zijn op dit moment halverwege en de twee baby-olifantjes worden in het voorjaar van 2021 verwacht. Olifanten hebben een draagtijd van gemiddeld 22 maanden. De vader is dan ook niet de in mei gearriveerde stier Timber, maar zijn voorganger Mekong.

Mekong verhuisde eind mei naar een olifantenpark in Zwitserland. Reden daarvoor was dat hij geen enkele interesse toonde in het jongste olifantenvrouwtje in Emmen. Maar nu blijkt dat hij de twee anderen wél heeft gedekt. Dit is niet de eerste keer: in 2018 werden in WILDLANDS al twee zoons van hem geboren. De olifantenkudde in Emmen bestaat op dit moment uit tien olifanten.

Om de populatie Aziatische olifanten in dierentuinen genetisch gezond te houden, bestaat er een fokprogramma, een EEP. Dit is een soort huwelijksbureau die de genetische variatie van de olifanten zo groot mogelijk houdt. Er worden vanuit het stamboek fokparen gevormd die niet aan elkaar verwant zijn. Voor de Aziatische olifanten coördineert Diergaarde Blijdorp het internationale fokprogramma. Dit fokprogramma is ook de reden dat de bullenwissel eind mei plaatsvond. Het is de bedoeling dat de vanuit Rotterdam aangekomen olifantenstier Timber met het jongste vrouwtje Swe Zin gaat paren. Daar liet hij geen gras over groeien: twee weken na zijn aankomst zijn de eerste dekkingen al gezien.

Blijdorp werkt samen met Nepal om kleine panda te beschermen

Foto: James Houston/Red Panda Network

In Nepal zijn 10 wilde kleine panda’s (6 vrouwtjes, 4 mannetjes) met een GPS-halsband uitgerust in samenwerking met Diergaarde Blijdorp. De halsbanden zijn in Blijdorp ontwikkeld en getest bij de kleine panda’s in Rotterdam. Het is het eerste GPS onderzoek in Nepal, een onderdeel van het vijfjarig actieplan van de Nepalese overheid en het Red Panda Network (RPN) voor het behoud van de kleine panda. Het onderzoek wordt gefinancierd door Diergaarde Blijdorp.

Foto: Red Panda Network

Samenwerking Blijdorp en Nepal
Janno Weerman, manager dier en plant in Blijdorp, is lid van het onderzoeksteam en coördinator van het internationale fokprogramma van de kleine panda’s in Diergaarde Blijdorp (opgericht in 1978). Hij reisde eind 2019 af naar Oost-Nepal om mee te helpen in de eerste fase van het GPS-onderzoek en trainde onderzoekers bij het veilig omgaan met de dieren. “Het is belangrijk dat natuurbeschermers in dierentuinen en in het land van herkomst samenwerken om de kleine panda en zijn leefgebied te beschermen. Natuurbehoudsorganisatie Red Panda Network zet zich in om de kleine panda in Nepal te beschermen en te onderzoeken. Onderdeel van deze samenwerking is het GPS-onderzoek”, zegt Janno. Hij bezoekt ook regelmatig het natuurbeschermingsproject in Nepal om kennis over de dieren uit te wisselen.

Masterplan 2030 ‘Natuurlijk in Blijdorp’
Dit onderzoek is een belangrijk voorbeeld voor het Masterplan 2030 ‘Natuurlijk in Blijdorp’. Diergaarde Blijdorp wil in 2030 een vooraanstaande rol spelen in de wereld op het gebied van natuurbehoud en dierenwelzijn en een substantiële bijdrage leveren aan behoud en herstel van biodiversiteit. Met de natuur in de wereld gaat het niet goed. Diergaarde Blijdorp is in de bevoorrechte positie om daar, samen met onze omgeving, wezenlijk iets aan te kunnen veranderen. Met een bezoek aan Diergaarde Blijdorp dragen bezoekers ook bij aan natuurbehoud. Blijdorp wil echt het verschil maken.

Bedreiging in het wild
Kleine panda’s worden in het wild bedreigd door o.a. ontbossing, versnippering van hun leefomgeving, stroperij en illegale handel. Naar schatting leven er nu zo’n 10.000 kleine panda’s in het wild. Als er niets gedaan wordt, zal de wilde populatie met 50% verminderen in de komende drie generaties. Ze staan dan ook als bedreigd op de IUCN red list. De gegevens van het onderzoek zijn belangrijk om inzicht te krijgen in de verspreiding en het gedrag van de kleine panda’s om de dieren en hun natuurlijke habitat beter te kunnen beschermen.

Biodiversiteit
Het gebied waar het onderzoek plaatsvindt is de Panchthar-Ilam-Taplejung (PIT)-corridor, een bosgordel die beschermde gebieden in Nepal en India met elkaar verbindt. Kleine panda’s dienen als een indicatiesoort voor het oostelijke gematigde boshabitat in de Himalaya. Het is een van de hotspots van onze planeet op het gebied van biodiversiteit.

ARTIS officieel botanische tuin

Foto: ARTIS

Van moerbei tot mammoetboom
Sinds woensdag 3 juni is ARTIS officieel een botanische tuin. Tijdens de laatste algemene
ledenvergadering van de Nederlandse Vereniging van de Botanische Tuinen (NVBT) verkreeg
ARTIS dit predicaat mede vanwege haar bijzondere bomencollectie en de educatieve
verhalen en activiteiten rondom de planten- en bomenwereld. De status is een erkenning van
het groene erfgoed van het ARTIS-park. Het ARTIS-Park huist meer dan 700 bomen van ruim
200 verschillende soorten, die de status van Arboretum hebben. Maar ook struiken, een- en
meerjarige planten, duizenden bloembollen en zelfs kamerplanten zijn te vinden in het park.

Bijzondere bomen
De planten- en bomenwereld heeft naast de dieren altijd centraal gestaan in ARTIS. Sinds de
oprichting in 1838 zijn er continu bloemperken aangelegd en bomen en heesters geplant. Het park
staat dan ook vol speciale bloemen, struiken en bomen. Sommige van de ruim 700 bomen staan al
eeuwenlang in het park en zijn zelfs ouder dan ARTIS zelf, zoals de oudste boom van Amsterdam, de
Heijmans-eik. Deze is geplant in de late 18-de eeuw. Uniek is de Wollemia-den, die pas in 1994 is
ontdekt in het Australische Wollemi National Park. Er zijn minder dan honderd exemplaren van deze
boom in het wild en omdat de boom zo zeldzaam is, mag hij alleen onder licentie gekweekt worden.
Een nakomeling hiervan is in ARTIS te zien. Ook de kustmammoetboom, de hoogste boomsoort ter
wereld, kun je in het park vinden. De stam van deze boom groeit altijd kaarsrecht omhoog, tot wel 115
meter. Een andere bijzondere boom is de “Anne Frank-boom”. Een zaailing van de witte
paardenkastanje die Anne Frank vanuit het zolderraam van het Achterhuis zag. Toen deze boom
ziek bleek te zijn, zijn er verschillende zaailingen opgekweekt en over de hele wereld verspreid. Ook
ARTIS heeft een exemplaar gekregen.

Van Paradijs Tuin tot eetbare tuin tot stadsnatuur
De afgelopen jaren heeft ARTIS veel aandacht besteed aan het groene erfgoed en de parknatuur
van de tuin. Naast de bomen zijn er de aparte tuinen, waaronder de Hollandse Tuin, de Japanse
Paradijs Tuin, de eetbare tuinen en de Stek, een studieruimte voor kamerplanten. In samenhang
met de dieren vertellen de planten, bloemen en bomen vele verhalen over de natuur. De eetbare
tuinen, die elk jaar weer opnieuw ontworpen worden, zorgen voor meer dan 35.000 eetbare planten
van 200 verschillende soorten. Deze worden geplukt door de dierverzorgers en gevoerd aan
de vegetarische diersoorten in ARTIS. Maar ook het belang van de stadsnatuur wordt niet vergeten.
Door veel nectar- en pollenrijke bloemen te planten die het gehele jaar door bloeien, is het park een
belangrijke voedselbron voor stadse dieren als bijen en insecten.

Hoeders van biodiversiteit
Na 3 jaar aspirant-lid te zijn geweest van de Nederlandse Vereniging van de Botanische Tuinen
treedt ARTIS nu toe tot de 27 andere botanische tuinen in Nederland die zich profileren als HORTUS
Botanic Guardian, de hoeders en poortwachters van biodiversiteit. Deze tuinen beschermen en
onderhouden gezamenlijk vele soorten planten en bomen, waaronder soorten die bedreigd zijn, die
niet meer voorkomen in Nederland, of die helemaal nergens ter wereld meer voorkomen in het wild.

Bloeiend park weer open
Afgelopen voorjaar stond het ARTIS-park vol in bloei, maar was het gesloten vanwege het
coronavirus en konden bezoekers niet genieten van de bloemenpracht. Sinds 11 mei is ARTIS weer
open voor leden en dagbezoekers en kan iedereen weer wandelen langs de bloeiende borders en
onder de eeuwenoude bomen van het park dat nu ook officieel een botanische tuin is.

Groene zeeschildpad WILDLANDS verhuisd naar Oostenrijk

Foto: WILDLANDS Adventure Zoo Emmen

Eén van de vier groene zeeschildpadden uit het grote zeeaquarium van WILDLANDS is verhuisd naar een dierenpark in Oostenrijk. Het vrouwelijke dier zal daar voorlopig nog alleen in een aquarium met legstrand gaan leven.

De verhuizing verliep zeer vlot. Met vier duikers werd ‘Hapje’, herkenbaar aan een inkeping aan de zijkant van haar rugschild, op het strand van het bassin getrokken. Na een korte controle door de dierenarts, werd de bijna 140 kg wegende dame daarna met transportkist en al door het dak van Animazia gehesen. Ook dat ging zonder problemen, waarna de reis naar Oostenrijk kon beginnen.

De vier schildpadden, één man en drie vrouwtjes, leefden al 43 jaar bij elkaar in Emmen. Inmiddels is het viertal een stuk groter dan toen ze arriveerden en flink gegroeid. Toen de vraag van het aquarium in Oostenrijk kwam, was de beslissing voor het transport van deze dame snel genomen. Zo gaat niet alleen het verhuisde vrouwtje er op vooruit, maar krijgen ook de drie zeeschildpadden in Emmen meer ruimte. Met deze diersoort wordt niet gefokt in gevangenschap. Opvangcentra wereldwijd zitten al overvol met zeeschildpadden die niet meer uitgezet kunnen worden in het wild.

Klein rendiertje geboren in Dierenrijk

Foto: Libéma

In Dierenrijk is deze week een rendiertje geboren. Het kleine meisje, genaamd Frya, kon na een uur al op haar eigen benen staan en met haar moeder en de overige drie rendieren het verblijf verkennen in de dierentuin op de grens van Mierlo en Nuenen.

Rendieren leven in de natuur op toendra’s van Noord-Amerika, Noord-Europa en Azië. Daar leven ze in kuddes van soms wel duizend dieren. Jongen worden na een draagtijd van zeven tot acht maanden geboren. Een vrouwtje krijgt meestal één jong.

Snelle eerste dekking van pas gearriveerde olifantenstier gezien

Foto: WILDLANDS Adventure Zoo Emmen

De 22-jarige olifantenstier Timber heeft vandaag, precies twee weken na zijn aankomst in WILDLANDS Adventure Zoo Emmen, het 12-jarige vrouwtje Swe Zin gedekt. En dat is goed nieuws voor WILDLANDS, omdat dit inhoudt dat de stier en het vrouwtje elkaar interessant vinden. Of de dekking ook meteen vruchten afwerpt, is pas over twee jaar bekend. Want olifanten zijn tussen de 18- 24 maanden drachtig.

Timber nam twee weken geleden de plek in van de olifantenstier Mekong. Mekong toonde in de vier jaar dat hij in WILDLANDS rondliep geen enkele interesse in Swe Zin. Het krijgen van een jong is belangrijk voor haar gezondheid en de rangorde binnen de groep, maar ook voor het fokprogramma noodzakelijk. Dit fokprogramma is dan ook de reden dat Timber op 20 mei jl. van Rotterdam naar Emmen is verhuisd.

 

Omdat mannelijke olifanten in dierentuinen niet zelf van kudde naar kudde kunnen trekken, bestaat er een fokprogramma, een EEP. Dit programma is een middel om de populatie genetisch gezond te houden. Alle EAZA aangesloten dierentuinen werken via de EEP samen, om op deze manier inteelt te voorkomen. Alle olifanten in het stamboek zijn genetisch aan elkaar gekoppeld, waardoor er fokparen gevormd kunnen worden die niet aan elkaar verwant zijn. Zo kan de genetische variatie van Aziatische olifanten in de dierentuinen zo groot mogelijk gehouden worden. Voor de Aziatische olifanten coördineert Diergaarde Blijdorp het internationale fokprogramma.

Unieke geboorte: secretarisvogel uit ei gekropen in Safaripark Beekse Bergen

Foto: Libéma

In Beekse Bergen is een secretarisvogeltje uit het ei gekropen. De geboorte is een bijzondere gebeurtenis, aangezien deze roofvogelsoort in dierentuinen zelden eieren uitbroedt en jongen grootbrengt: het is wereldwijd het zevende kuiken in twaalf maanden tijd. “Dit jong is de vierde in Europa”, vertelt dierenverzorger Robin Meijer. “Ons ouderpaar heeft al meerdere nestjes grootgebracht en is daarmee waarschijnlijk het meest succesvolle koppel van Europa. Daar zijn we heel trots op.” De als ‘kwetsbaar’ geclassificeerde secretarisvogels leven in Afrika op savannen en graslanden ten zuiden van de Sahara. Ze leven meestal in paartjes of familiegroepjes van maximaal vijf vogels. De koppels zijn monogaam en vormen paartjes voor het leven. Secretarisvogels kunnen 18 tot 19 jaar oud worden.

Foto: Libéma

Lange veren
Secretarisvogels hebben hun naam te danken aan de lange veren achter op de kop die op ganzenveren lijken waarmee vroeger werd geschreven. Rechtopstaand zijn deze roofvogels 0,9 tot 1,4 meter lang en ze wegen 2,3 tot 4,2 kg. Vrouwtjes zijn meestal iets kleiner dan mannetjes. De spanwijdte bedraagt 1,9 tot 2,2 meter. Ze lopen liever dan dat ze vliegen en gemiddeld leggen ze ongeveer 20 tot 30 km per dag lopend af. Maar als ze vliegen, dan doen ze dat goed en vaak op grote hoogte.