Amsterdam, juni 2015

Foto: Artis, Ronald van Weeren

Artis en Stichting RAVON hebben gisteren de vierde en laatste lichting in 2015 van 5.200 knoflookpadden langs de Noord-Brabantse beek Strijper Aa in het wild uitgezet. Dit is in het kader van het natuurbehoudproject voor de knoflookpad. Bestaande populaties worden versterkt en geherintroduceerd in gebieden waar zij was uitgestorven. Begin 2015 zijn lokroepen van geslachtsrijpe knoflookpadden gehoord, de eerste tekenen van succes van dit project.
intensieve verzorging door dierverzorgers Artis
Tienduizenden kikkervisjes, verzameld door RAVON (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland), zijn ook dit jaar in Artis grootgebracht om in het wild uit te zetten. Door de kennis en ervaring van de dierverzorgers in Artis verloopt het opkweken van de kikkervisjes steeds succesvoller. De eisnoeren worden in Artis opgekweekt in watertanks, waar de dieren per locatie apart worden gehouden. Het water wordt gezuiverd en de dieren worden door middel van een luchtpomp van zuurstof voorzien. De groei en gezondheid van de larven wordt nauwlettend gemonitord door de dierverzorgers.

 
bedreigde inheemse diersoort
De knoflookpad wordt in Nederland met uitsterven bedreigd. De oorzaak ligt onder andere in de jarenlange isolatie van populaties door versnippering van het leefgebied. De afgelopen jaren hebben de gemeente Cranendonck, Waterschap De Dommel en Staatsbosbeheer zich voor de knoflookpad ingezet en het leefgebied verbeterd. Daarnaast hebben Natura Artis Magistra en RAVON de handen ineen geslagen en is er een reddingsplan geformuleerd.

reddingsplan
Het reddingsplan voor de knoflookpad is in 2012 van start gegaan toen RAVON in de voortplantingswateren eisnoeren van de knoflookpad verzamelde. Het doel is om binnen 10 jaar een ontwikkeling in de leefgebieden op gang te brengen die ervoor zorgt dat er binnen 20 jaar sterke populaties padden ontstaan, die zich op eigen kracht kunnen voortplanten en overleven. De afgelopen vier jaar zijn ruim 80.000 knoflookpadden in hun natuurlijke leefomgeving in Noord-Brabant, Gelderland, Overijssel en Drenthe uitgezet.

knoflookpad
De knoflookpad (Pelobates fuscus) is één van de meest bedreigde amfibiesoorten in Nederland. Het is een gedrongen pad die middelgroot wordt en een lengte van 4,5 tot 6,5 centimeter bereikt. De Nederlandse naam is te danken aan de naar knoflook ruikende afscheiding die door de huid wordt afgescheiden bij gevaar. Sinds 1950 is het aantal leefgebieden van de knoflookpad met 74% afgenomen. Dit komt door intensivering van het landgebruik, een steeds scherpere scheiding tussen natuur en landbouw en verkeerd uitgevoerde of geplande beheersmaatregelen.

Nuenen, juni 2015

Foto: Dierenrijk

Stichting Vrienden Dierenrijk hield afgelopen zaterdag een speciale benefietavond die geheel in het teken stond van de cheeta. Sinds kort zijn deze snelste landroofdieren ter wereld ook te zien in Dierenrijk. Voor de officiële opening van het cheetaverblijf werd een cheque van 4000 euro uitgereikt aan Stichting SPOTS die zich inzet voor de bescherming van deze diersoort in het wild. De cheeta’s waren natuurlijk meer geïnteresseerd in het extra stukje vlees dat ze aangeboden kregen…

Voordat het verblijf van de cheeta’s officieel geopend werd, konden bezoekers controleren of het onderkomen wel ‘cheeta-proof’ was. Van die mogelijkheid werd door jong en oud massaal gebruik gemaakt. De ‘verblijf-inspectie’ was veruit de populairste activiteit tijdens de benefietavond waarop bezoekers tegen een bescheiden vergoeding konden deelnemen aan bijzondere activiteiten zoals ‘kijkjes achter de schermen’ en ‘help de dierverzorger’.

Toen iedereen er zeker van was dat het cheetaverblijf aan alle eisen voldoet, vond de officiële opening plaats. Nadat alle aanwezigen afgeteld hadden, konden de cheeta’s hun verblijf in alwaar een groot stuk vlees was opgehangen. De cheeta’s waren daar natuurlijk erg verguld mee. Namens Stichting Vrienden Dierenrijk werd er een cheque van 4000 euro overhandigd aan Simone Ekhardt van Stichting SPOTS.

Amsterdam, juni 2015

Foto: Edwin Butter

Er is een kleine kantjil geboren in Artis. Kleine kantjil’s zijn de kleinste hoefdieren op aarde. In Artis leven ze in het Kleine-Zoogdierenhuis. Kleine kantjil’s (Tragulus javanicus) komen voor op het Indonesische eiland Java. Niet alleen daar, ook in het Kleine-Zoogdierenhuis moet je moeite doen om ze te ontdekken. Vanwege hun schuwe karakter houden deze kleine hertachtige dieren zich vaak schuil tussen de begroeiing.

De kleine kantjil is het kleinste hoefdier op aarde. Hij behoort tot de evenhoevigen, een zeer grote groep hoefdieren met als kenmerk een even aantal tenen. Hij valt onder de herkauwers en heeft drie magen om het moeilijke plantenmateriaal te verteren. Net als bij andere herkauwers leven in zijn magen micro-organismen die helpen bij de vertering van de stugge plantencellen.

Kerkrade, juni 2015

Op 1 juni 2005 werd ‘GaiaPark Kerkrade Zoo’ officieel geopend door Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Margriet. 10 jaar later, op 1 juni 2015, blikte GaiaZOO met een programma voor genodigden, niet alleen terug op de hoogtepunten uit het afgelopen decennium, maar werden ook de toekomstplannen gepresenteerd. Op haar tiende verjaardag opende de Kerkraadse dierentuin het nieuwe ‘Tapir | Terrarium’ op verrassende wijze in het bijzijn van vele genodigden en tientallen enthousiaste scholieren.

10 jaar GaiaZOO
In het afgelopen decennium bezochten ruim 4.000.000 gasten de Limburgse dierentuin en groeide de diercollectie naar ruim 1.000 dieren verdeeld over 130 veelal bedreigde diersoorten. Gelijktijdig met deze rijke fauna ontwikkelde ook de botanische kant van de ZOO zich spectaculair en bleef GaiaZOO aandacht schenken aan architectuur en cultuur. Dit alles vertaalde zich in tientallen awards voor mooiste, beste en leukste dierentuin.

Nieuw! Tapir | Terrarium
GaiaZOO wil blijven verwonderen en daarom is het Amazonia-gedeelte nog mooier gemaakt. Dit jaar werden er maar liefst 10 nieuwe diersoorten aan de collectie toegevoegd. Ook zijn de apeneilanden, het doodshoofdapenbos en de grote volière vernieuwd. Hiermee wordt de rijke biodiversiteit en het belang van deze groene longen van de aarde benadrukt. Het sluitstuk van dit alles is het Tapir | Terrarium, dat op 1 juni 2015 werd geopend. Dit terrarium biedt naast de imposante tapirs ook plaats aan zes bijzondere diersoorten; ‘s werelds grootste slang, de groene anaconda, diverse felgekleurde pijlgifkikkers, boomkikkers, Braziliaanse zalmroze vogelspinnen en de altijd actieve bladsnijdersmieren.

Iedere scholier een mier
In het kader van ‘10 jaar INNOVO’ en ‘10 jaar GaiaZOO’ werd een bijzondere samenwerking opgezet. 10.000 scholieren hebben de bladsnijdersmieren in GaiaZOO geadopteerd en zijn met naamsvermelding bij het Tapir | Terrarium vermeld. Ter ere van deze samenwerking mochten 50 INNOVO leerlingen het Tapir | Terrarium officieel openen en als eerste hun bladsnijdersmieren bewonderen. INNOVO doneerde tevens € 5.000 euro aan het Gaia Nature Fund. Vanuit dit fonds werd het bedrag verdubbeld, waardoor uiteindelijk een cheque van € 10.000 euro werd overhandigd aan Rainforest Alliance, die zich inzet voor behoud van het regenwoud.

Limburgse samenwerking
Het 10-jarig bestaan van de Zuid-Limburgse ZOO was tevens een mooie aangelegenheid voor het presenteren van een uniek samenwerkingsproject met de Provincie Limburg. GaiaZOO zet een kweekprogramma op voor bedreigde Limburgse diersoorten. Het voormalige golfslagbad Erenstein wordt het kweekcentrum voor otters. Verder worden korenwolven en vuursalamanders, slaapmuizen en rivierkreeften achter de schermen gekweekt. Al deze bedreigde inheemse diersoorten zijn in de toekomst in het nieuwe LimburgHuis voor bezoekers te bewonderen.

Toekomstplannen
Op 1 juni verklapte GaiaZOO ook alvast dat er volgend jaar in ieder geval twee nieuwe diersoorten aan de collectie zullen worden toegevoegd. Op de eerste plaats zal er een groot verblijf worden gebouwd voor de meest noordelijk levende apensoort ter wereld: de berberaap. Verder zal in het deel van het park waar nu Przewalskipaarden uit Mongolië leven een andere markante bewoner van deze steppes worden toegevoegd: de kameel.

Foto: Safaripark Beekse Bergen/Libéma

Hilvarenbeek, donderdag 21 mei 2015

Bij de jachtluipaarden, de snelste landroofdieren ter wereld, gaat het succesverhaal gewoon door. In het wild hebben deze dieren het erg moeilijk. Safaripark Beekse Bergen is coördinator van het Europese fokprogramma en is daarom extra blij dat het weer gelukt is om voor jonge cheeta’s te zorgen. Moeder Kate is vijf jaar oud en woont sinds haar komst vanuit Denemarken sinds eind 2012 in Hilvarenbeek. Vader Kendi is van 2007 en verblijft sinds begin 2011 in het Safaripark. Kate is voor het eerst moeder geworden. Kendi zorgde in 2011 en 2013 al voor nageslacht.

Liefdesbaby’s
Bijzonder is ook dat de ‘dekking’ is waargenomen op 14 februari: Valentijnsdag dus! De twee op 18 mei geboren jachtluipaarden zijn  dus echte liefdesbaby’s. Het geslacht van de jongen is nog onbekend en namen hebben ze ook nog niet. In totaal leven er in Safaripark Beekse Bergen nu 19 jachtluipaarden.

foto: Safaripark Beekse Bergen/Libéma

Hilvarenbeek, mei 2015

Een heel bijzondere gebeurtenis in Safaripark Beekse Bergen. Voor het eerst in de historie van het park in Hilvarenbeek kroop er een secretarisvogel uit het ei.

Secretarisvogels zijn monogame dieren: een paartje blijft levenslang bij elkaar. In het wild komen ze voor op de uitgestrekte savannes in Afrika. Broedsels bestaan uit één tot drie eieren per keer, meestal twee. De eieren zijn wit of licht blauwgroen en aan één kant puntig. Die komen na zo’n 42 tot 46 dagen uit. Na tien tot elf weken verlaten de kuikens het nest.

De secretarisvogels op het Safaripark slaagden er dus voor het eerst in om voor nakomelingen te zorgen. Vorig jaar werd er ook al gebroed. De eieren waren toen ook bevrucht, maar kwamen niet uit. Nu was dat bij één ei dus wel het geval. Het jong wordt goed gevoerd door de ouders, dus dat ziet er allemaal goed uit.

Amsterdam, mei 2015

Jungle by Night, Novastar en Stevie Ann samen met huilende wolven en zingende gibbons

Artiesten treden op in de Muziektent. Foto: Edwin Butter

In de maanden juni, juli en augustus is Artis elke zaterdag tot zonsondergang open. Tijdens deze twaalfde editie van de ZOOmeravonden treden onder andere Jungle by Night, Novastar en Stevie Ann op in de Muziektent, vanaf 19.00 uur. Bezoekers kunnen picknicken in het gras, met de klanken van live-optredens, het zingen van de gibbons en het huilen van de wolven op de achtergrond. Of ze gaan tijdens de schemering mee met een rondleiding over de nachtrituelen van de dieren.

Eetbare tuin – Ook kun je tijdens de ZOOmeravonden de eetbare tuin-route lopen. Vanaf juni bestaan alle eenjarige planten in Artis uit bloemen, kruiden en groenten die eetbaar zijn voor dier en mens. De bezoeker bewondert er de paars bloeiende salie en rode boerenkool, en ruikt de tijm of het Japanse kruid shiso. Dierverzorgers lopen dagelijks een plukroute, en zullen de planten en bloemen voeren aan de dieren.

Bekende artiesten treden op – Tijdens de eerste ZOOmeravond, op zaterdag 6 juni, bijt Jungle by Night het spits af met een mix van Afrofunk, hiphopbeats en rock tunes. Het volledige programma is vanaf vandaag te vinden op www.artis.nl/zoomeravonden.

Kinderprogramma’s vanaf 15.00 uur – Het ZOOmeravondprogramma begint iedere zaterdag om 15.00 uur met verschillende kinderactiviteiten bij de Muziektent. Zo lezen bekende kinderboekenschrijvers voor uit eigen werk. Aankomende astronauten kunnen in het Planetarium hun ruimtepaspoort halen door alle workshops te volgen over de sterrenhemel, de ruimtevaart, het zonnestelsel en de Melkweg. Om 16.00 uur starten workshops in dans, yoga of jongleren. Ook staat tijdens sommige ZOOmeravonden een poppenkast in het park.

Praktische informatie  – Het programma begint elke zaterdag om 15.00 uur en duurt tot zonsondergang. Toegangsprijzen: kinderen 3 t/m 9 jaar € 16,50 en volwassenen € 19,95. Artis-leden gratis.

Amsterdam, mei 2015

Foto: Artis, Ronald van Weeren

Vanochtend heeft een Maleise tapir een gezond kalf geworpen. Het dier kan al met de moeder meelopen. De geboorte is vlot verlopen. In minder dan twee minuten kwam het jong ter wereld. Moeder en kalf zijn dit weekend te zien voor het publiek in het tapirverblijf, dat zich naast de gorilla’s bevindt. Het geslacht is nog niet bekend.

bedreigd
De geboorte van de Maleise tapir (Tapirus indicus) is belangrijk, want het dier wordt met uitsterven bedreigd. In het wild wordt er op tapirs gejaagd en hun leefgebied wordt steeds kleiner door ontbossing en akkerbouw. Natura Artis Magistra draagt bij aan het Europese fokprogramma voor deze diersoort. Ook doet Artis uitgebreid onderzoek naar het verloop van de cyclus van tapirs en de ontwikkeling van de ongeboren vrucht.

schutkleuren
Een moeder tapir brengt na een draagtijd van 390 tot 400 dagen één jong ter wereld. Jonge tapirs zien er anders uit dan hun volwassen soortgenoten. Bij een volwassen Maleise tapir zijn het voorste deel van het lichaam en de poten zwart, de rest is wit. Het jong is de eerste zes maanden bruin met witte strepen en stippen; een goede camouflage in het tropische struikgewas. Zo zijn ze minder goed te zien op de met zonlicht beschenen bosbodem.

Amersfoort, mei 2015

Het eerste vogeljong is in SnavelRijk (Dierenpark Amersfoort), de grootste doorloopvolière van Nederland, uit het ei gekropen: een vale gier. Een maand geleden ontdekten de dierverzorgers dat er een ei in het nest lag en nu zien zij af en toe een klein koppie boven de takken uitsteken: “Het jong groeit als kool”, zegt hoofdverzorger Bas Aalders.

Foto: Dierenpark Amersfoort

Foto: Dierenpark Amersfoort

Om het giertje te zien zitten, moet je geduld hebben. “Moeder en vader zitten afwisselend bijna constant op het nest. Af en toe staat de wakende ouder even op en zie je het jong de volière in kijken”, zegt Bas.

Ondanks dat de gier snel groeit, duurt het nog even voordat de roofvogel in het verblijf rondvliegt. “Het kan nog een half jaar duren totdat de vliegspieren op volle sterkte zijn”, vertelt Bas. “Net voor het uitvliegen, zullen wij een veertje trekken. Via onderzoek komen wij er dan achter of het om een vrouwtje of een mannetje gaat. Tot die tijd laten wij het jong volledig met rust: aan de zorg van moeder en vader heeft het giertje meer dan genoeg.”

In het vorig jaar geopende SnavelRijk leven verschillende grotere en kleinere vogelsoorten, zoals maraboes, ibissen en vale gieren. Voor elke diersoort is hun meest ideale omgeving gecreëerd. Voor de vale gieren is een grote broedwand ingericht. De wand is zwart en trekt dus warmte aan en op verschillende plekken zijn er nestkasten aangebracht waarin de gierenkoppels een nest kunnen maken. Met succes, want er is inmiddels een tweede koppel begonnen met broeden.

Amsterdam, mei 2015

foto: Natura Artis Magistra

Een gezond zebraveulen is donderdagavond ter wereld gekomen, een halfbroertje van het veulen dat in januari 2015 werd geboren. Moeder en jong maken het goed, het veulen loopt al rond op de Savanne.

 Dierverzorgers zijn extra blij met de geboorte van deze zebra, nadat in april van dit jaar twee volwassen zebra’s vlak na elkaar overleden. De fokhengst, de vader van de twee veulens, overleed zondagochtend 19 april vrij plotseling. Uit sectie bleek dat hij last van had van een koliek. De merrie die in januari een veulen ter wereld bracht, kreeg kort daarna dezelfde symptomen. Met man en macht probeerden dierenartsen, in samenspraak met experts van buitenlandse dierentuinen, haar te redden. Na een infuus knapte de merrie op. Helaas overleed zij daarna toch, donderdagavond 23 april.

Een koliek is een brede benaming voor een verstopping van het maagdarmkanaal. Een zebra heeft -net als andere paardachtigen- één maag en een lang en complex darmstelsel. Het fermenteren en verteren van voedsel verloopt daardoor extra ingewikkeld.

Gelukkig maken beide veulens het goed. Het oudste veulen -ook een hengst- was al redelijk gewend aan vast voedsel toen zijn moeder in april plotseling overleed. De kudde heeft hem liefdevol opgenomen. In totaal leven nu negen zebra’s in Artis.